close
تبلیغات در اینترنت
آموزش زبان عربی
تبلیغات
آخرين ارسال هاي تالار گفتمان
کمی طاقت داشته باشید...
عنوان پاسخ بازدید توسط
0 332 admin
0 189 admin
0 181 admin
0 232 seyyed315
0 182 admin
0 153 admin
0 165 admin
0 175 admin
0 171 admin
0 175 admin
شرح فاعل / کتاب صمدیه
  • بازدید : (1155)

الاول ما یرد مرفوعا و غیر 

اول آن چیز هایی است که فقط مرفوعند 

الاول : الفاعل و هو ما اسند الیه العامل فیه قائما به ؛ و هو ظاهر و مضمر ، فالظاهر ظاهر ، و المضمر بارز أو مستتر 

که اولی آن ها فاعل است . فاعل : فعلی که توسط آن(فاعل) قائم شده و انجام شده است به آن اسناد داده می شود. 

انواع فاعل : 1. ظاهر  2. ضمیر ... پس ظاهر که واضح است و ضمیر نیز دو نوع است 1.بارز 2. مستتر

والاستتار یجب فی الفعل فی سته مواضع : فعل الامر للواحد المذکر ، و المضارع المبدوء بتاء الخطاب للواحد ، أو  بالهمزه أو بالنون ، و فعل الاستثناء و فعل التعجب. 

استتار ضمیر فاعلی در فعل در 6 جا واجب است 

1. فعل امر حاضر صیغه ی 1 : اکرم 

2. مضارعی که با تاء خطاب آغاز می شود برای مفرد (صیغه ی 7) : تکرم ُ

3. مضارعی که با همزه یا نون آغاز می شود (صیغ 13 و 14) : أکرم ، نکرم 

4. فعل الاستثناء : عدا - لیس و ...

5. فعل التعجب : ما أکرمه 

و الحق بذلک : ((زید قام أو یقوم)). و ما یظهر فی بعض هذه المواضع : ک: ((أقوم أنا)) فتأکید للفاعل ک: ((قمت أنا)) 

هم چنین این مثال مذکور نیز ملحق می شود به آن 6 موارد بالا که استتار ضمیر در آنها واجب بود ، پس اگر در مواردی دیدیم که ضمیر ظاهر شده است ، ضمیر فاعلی نیست بلکه تاکیدی است برای ضمیر مستتر ، پس هیچ گاه این ضمیر ظاهر نمی شود و آن چیزی که بعضی ظاهر می شود تاکید برای آن ضمیر مستتر است. 

تبصره : و تلازم الفعل علامت التأنیث ان کان فاعله ظاهرا حقیقی التانیث، ک: ((قامت هند)) أو ضمیرا متصلا مطلقا ک :((هند قامت)) و ((الشمس طلعت)) 

مواردی که واجب است در آن عامل فاعل مونث بیاید جایی است که فاعل 1. اسم ظاهر مونث حقیقی باشد مثل هند و یا 2. ضمیر متصلی باشد که به مونث رجوع می کند. قید مطلقا در اینجا یعنی چه به مونث حقیقی رجوع کند و چه به مجازی علی السویه است. 

و لک الخیار مع الظاهر اللفظی ک : ((طلعت أو طلع الشمس)) و یترجح ذکرها مع الفصل بغیر الا ، نحو ((دخل أو دخلت الدار هند)) و ترکها مع الفصل بها ، نحو ((ما قام الا امراه)) و کذا فی باب نعم و بئس 

در این متن به سه مورد از احکام تذکیر و تانیث عامل اشاره شده است : 

1. و اما موردی که تذکیر و تانیث عامل فاعل در آن ها مساوی است : فاعل اسم ظاهر مونث غیر حقیقی باشد. مثال بالا

2. موردی که تأنیث بهتر از تذکیر است : جایی که بین فاعل و عامل چیزی فاصل شده و آن فاصل ، الا نیست. مثال مذکور

3. موردی که تذکیر بهتر از تأنیث است : جایی که بین فاعل و عامل الا فاصل شده مثل: ما قام الا امراه 

مسأله : الاصل فی الفاعل تقدمه علی المفعول. 

اصل در این است که فاعل بر مفعول مقدم باشد

و یجب ذلک اذا خیف اللبس أو کان ضمیرا متصلا و المفعول متاخرا عن الفعل

مواردی که واجب است فاعل مقدم از مفعول باشد : 

1. هنگامی که به دلیلی عدم وجود قرینه ترس از اشتباه فاعل با مفعول باشد : مثل اکرم عیسی موسی 

2. فاعل ضمیر متصل باشد ولی مفعول ضمیر متصل نباشد : مثل اکرمت زیدا 

و یمتنع اذا اتصل به ضمیر المفعول أو اتصل ضمیر المفعول بالفعل و هو غیر متصل. 

مواردی که واجب است فاعل موخر از مفعول بیاید : 

1. ضمیری به فاعل متصل باشد که به مفعول باز می گردد : مثل اذ ابتلی ابراهیم ربه 

2. مفعول ضمیر متصل باشد در حالیکه فاعل ضمیر متصل نیست : مثل فنادته الملائکه 

و ما وقع منهما بعد الا أو معناها وجب تأخیره 

و به طور کلی هر کدام از فاعل و مفعولی که واقع شوند بعد از الا یا سایر ادات استثناء واجب التاخیر می شوند. 


برچسب ها : ,,,,,,
دانلود متن الفیه / pdf
  • بازدید : (3283)

 

برای دانلود کلیک کنید. 

رمز فایل : www.serat.rzb.ir


برچسب ها : ,,,,